Ternats dialect verdient genoteerd

Was het nu Armand of Clement? Iedereen zegt Armand. Was het nu Parijs of Parys? Als we de identiteitskaart van zoon Ronald zien staat er Parys, de vader noteert echter Parijs… Moeilijk bah neen, gewoon een ambtenaar die eens langs moet gaan bij optiek Ixie. Dergelijke foutjes gebeurden in het verleden courant, nu is de kans veel minder groot. Vroeger werd er ook meer gedronken bij de aangifte van geboortes…

Onze wedstrijd voor het meest typische Ternatse woord, die heel wat weerklank kreeg, maakte wat los en bracht onze lokale taal opnieuw in de spotlights. Het is ook de reden dat we bij Armand thuis zitten niet de naamsverwarring maar zijn grijze, grote schrift waarin heel veel Ternatse woorden, bijnamen en gehuchtnamen genoteerd staan. Het staat er in dat degelijk ogende sierlijke handschrift van vroeger toen er nog tussen twee lijntjes diende geoefend en de meester klaar stond met de regel.

Hij is er steeds door geboeid geweest, vertelt Armand die zelf van den Dries is. Hij begon de typische Ternatse woorden of uitdrukkingen die hij hoorde op te schrijven. Geklasseerd volgens gehuchten, bijnamen, lokale gezegdes en opvallende families. Net als anderen bevestigt Armand dat er wel degelijk een onderscheid is tussen Wammeks, Loemeks en Ternats.

Een paar voorbeelden? Probleem van de keuze.

Een mooie Ternatse bijnaam is “Janneken van Nichtes” van het gekend café waar nog aan stekbollen gedaan werd. Hierbij hoort dan ook het passend gezegde:” Beter bollen dan bij den doktoor te gaan”. Wie weet er nog “Novernellen” liggen? En wat deed “Stinne van Straiker” en wie was “Marie van Vosses”?

Geef maar eens de huidige betekenis van “ne vedok” of het woord “vagger”? Vroeger zaten er nog “kadodders” in de beek waar “annekenzwetgat” kwam nestelen…

Je ziet aan voorbeelden geen gebrek. Boeiend inderdaad dat vindt ook Frans Du Mong een geziene figuur in Ternat die ook al meer dan vijf jaar bezig is aan een Ternats woordenboek. Ik bracht Frans in contact met Armand zodat deze notities en kennis niet verloren gaan. We kijken uit naar het Ternats woordenboek, misschien zelfs digitaal?

Belleman

Datis nepis potentis negrote

 

Geleerd van grote politici (o.a. van ’t Stad): in moeilijke tijden staat het goed wat Latijn te gebruiken. Wie bovenstaand zinnetje goed leest, beseft dat mijn kennis zeker kan wedijveren zonder daarom te beweren dat Cicero in Ternat rondloopt.

Jullie lazen het goed “in moeilijke tijden”. Niet dat er zich een Ternatse wereldoorlog aandient, ga nog geen dekking zoeken! Maar toch bracht onze openbare mierenhoop wat gewriemel tot op mijn klavier. Er is ongenoegen, de deiningen geven golfslag, voorlopig nog lichte maar het moet ergens beginnen.

Het was te merken tijdens de laatste gemeenteraad waar de meerderheid LVB-Spa/Groen verdeeld stemde over het Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) opgesteld om de site van de firma Demarie te regulariseren. Op het technische van de zaak gaan we hier niet in, maar er was duidelijk commotie bij de raadsleden en niemand wou afgaan voor het talrijk opgekomen publiek. Door de onthoudingen van raadslid Kathleen en burgemeester Luc werd het duidelijk dat de eenheid binnen LVB zoek is. Het dossier werd verdaagd om de tegenstanders toe te laten opmerkingen ten gronde te formuleren. Dit laatste zeer tegen de goesting van oud-burgemeester Ronald die zijn gebrek aan enthousiasme voor dit uitstel moeilijk kon verbergen.

Tot hier toe de merkbare feiten. Maar zoals je weet deze rubriek heet “Van Oewren Zeggen” en er was veel te horen vooraf en nadien. Vandaar.

Wie zich zorgen maakte over het dakloze raadslid Angelo, is eraan voor de moeite. Wie de laatste pagina in Knack leest, weet dat een BV telkens een antwoord moet geven op de vraag “zou jij een vluchteling in huis nemen?” Sommige leden van de LVB hebben hier positief op geantwoord en het ‘onafhankelijk’, dakloze raadslid binnengehaald. Tenminste als we afgaan op het feit dat hij de LVB-vergadering voorafgaand aan de gemeenteraad bijwoonde. Niet alle LVB-ers waren hiervan op de hoogte, laat staan dat ze akkoord gingen, zo fluistert een welingelichte bron mij in het oor.

Verandering gebeurt niet alleen binnen de bestaande politieke families. Wie wat op straat loopt, heeft al gehoord dat er politieke scheuten uitkomen via het Burgerinitiatief. Inwoners die wat anders willen, steken de hoofden bij mekaar en zoeken een gemeenschappelijke inspiratie als leidraad voor verder politiek engagement. Dat er belangstelling voor is, bewees de aanwezigheid van een 70-tal mensen onlangs in de Ploter.

Misschien komt er via burgemeester Luc en zijn aanhang ook nog een nieuw politiek initiatief. Je kan moeilijk verwachten dat zijn plaats nog vanzelfsprekend is binnen de LVB. We weten uit goede bron dat hier belangstelling voor is, zowel bij anciens als bij neofieten.

De tandem Mertens/Hedebouw (PVDA/PBT), roder dan spa bruis, zit intussen ook niet stil. Ternat ligt niet zo ver van Brussel en kan wat dynamiek gebruiken, moeten ze daar gedacht hebben. Een knalrode acteur/actrice kan ook zijn/haar rol gaan spelen, zeker op een verdeelde politieke scène zoals die van Ternat.

Sp-a/Groen speelt zijn rol. Voor schepen Guido (na zijn VRT-optreden een BV geworden) is het duidelijk dat de huidige meerderheid afgedaan heeft. Er dient immers anders geteld wil men deze regeerperiode doorkomen.

CD&V laat zich inmiddels niet onbetuigd. Raadsleden Geert en Gunther spaarden in alle geval de roede niet tijdens de laatste gemeenteraad. Boegbeeld Michel was wat ingetogener. Wie wel wist te scoren was NV-A-er Sven. Zijn onderbouwde interventie bracht wat rust in de drukke vergadering.

Quod nunc LVB? Is een logische vraag na het laatste vertoon en het inlijven van raadslid Angelo.

Quod nunc Open-VLD? Deze partij ging, althans als we gemeenteraadvoorzitter Jean mogen geloven,

een kartellijst maken met CD&V om zo de volstrekte meerderheid te hebben in 2018.

Het kan soms raar lopen.

Nog eentje om af te leren: Alea iacta est? Zijn de kaarten geschud?

Wie Ternat kent, wacht nog op de spreekwoordelijke aap die uit de mouw komt. Hopelijk is het een mooi exemplaar, eentje dat zorgt voor het gemeenschappelijk belang en niet te sterk is in nefaste politieke spelletjes. Wie het orgeltje voor de aap zijn dansjes doet draaien, zien we nog wel.

De We(erge)ver

Van Oewren Zeggen